ПАДУА ГАЗРЫН МАРСИЛИЙН УЛС ТӨРИЙН СУРГААЛ

Падуа газрын Марсилий (1275-1343 он) “Ертөнцийг авран хамгаалагч” бүтээлдээ улс орны хүн ардын ядуурал, гуйланч байдлын жинхэнэ буруутан нь Ромын хутагт тэргүүлсэн католиг сүм хийд мөн гэж үзжээ. Сүм хийд зөвхөн хүмүүсийн оюун санааны амьдралд нөлөөлөх учиртай. Үүний зэрэгцээ, төрөөс эрх, үүргийн хувьд салангид байхын сац иргэний засаглалд захирагдах ёстой. Хүмүүсийн харилцааны урт удаанхугацааны хөгжлийн явцад тэдний улс төрийн бүл болох төр бий болжээ. Анхандаа нийтийн эрх ашгийг чухалчлах үүднээс гэр бүлүүд нэгдэж овгийг, овгууд нэгдэж аймгийг бий болгосон. Эцсийн дүнд, ард иргэдийнхээ эесгэлэн хэлцэл дээр суурилж, нийтийн сайн сайхны төлөө ажиллах төр үүсчээ.

Төрийн талаарх Марсилий авгайн үзэл санаа эртний Герегийн сэтгэгч Аристотелийн сургаалын хүчтэй нөлөөн дор бий болсон. Тиймдээ ч “хүн бол нийгмийн амьтан мөн” гэсэн Аристотелийн санаа “Ертөнцийг авран хамгаалагч” бүтээлд гүн тусгалаа олжээ.

Эрх мэдлийн цорын ганц эх сурвалж нь ард түмэн бөгөөд түүнээс иргэний болон сүм хийдийн эрх мэдэл салбарлан хөгжижээ. Цорын ганц хууль тогтоогч, засаглалыг хэрэгжүүлэгч нь ард түмэн болно. Гэхдээ Марсилий ард түмэн гэдэгт улс орны нийт хүн амыг бүхэлд нь хамруулж ойлгосонгүй. Нийт хүн амын ердөө шалгарсан, шилэгдмэл хэсэг нь ард түмэн болно. Нийгмийн гишүүдийг дээд, доод гэсэн хоёр хэсэгт ангилсан. Түүний үзснээр, доод хэсэг нь зөвхөн өөрийн эрх ашгаа чухалчилдаг бол дээд хэсэг нь нийтийн эрх ашгийн төлөө ажилладаг.

Төрийн эрх мэдэл нийгэмд хууль тогтоомжоор дамжин хэрэгжих учиртай. Харин хууль тогтоомж нь гавьяа шагнал, ял шийтгэл дээр тулгуурлан хэрэгжих дүрэм журмын нийлбэр цогц юм. Ташрамд өгүүлэхэд, төрийн хууль тогтоомж энэ насанд хамаарах бөгөөд хойд насны нүгэл, буяныг дэнслэх нь бурхны цаазаар шийдвэрлэгддэг зүйл болно. Төрийн хууль тогтоомж гаргах эрх гагцхүү ард түмний мэдэлд байна.

Марсилий хууль тогтоох, гүйцэтгэх эрх мэдлийг хатуу зааглах хэрэгтэй гэж үзсэн. Хууль тогтоох эрх мэдэл гүйцэтгэх эрх мэдлээ удирдан зохион байгуулах, хянах ёстой. Харин хууль тогтоогч нь ард түмний хүсэл сонирхлыг хэрэгжүүлнэ.

Марсилийн бүтээлд тусгагдсан өөр нэг шинэлэг санаа нь эзэн хаанаас эхлэн төрийн бүхий л албан тушаалтныг угсаа залгамжлуулах бус, ард түмэн сонгодог байхад оршино гэж үзсэн явдал юм. Эндээс түүний төрийн засаглалын талаарх үндсэн санаа гарч байна. Хамгийн сайн төрийн засаглал бол ард түмнээс сонгогдсон оюунлаг эзний засаг юм. Өөрөөр хэлбэл, тэрээр католиг сүм хийдийн эрх мэдлийг иргэний засаглалд захируулах, иргэний засаглалаа ард түмэн сонгодог байх, эрх мэдлийг хортойгоор ашиглахаас сэргийлж хууль тогтоох, гүйцэтгэх гэсэн харилцан нэг нэгнээ хянах хэсгүүдэд хуваах тухайн цаг үедээ “дэшилтэт” гэж нэрлэж болохоор сургаалыг хөгжүүлсэн байна.

Орчуулгын эх сурвалж: “История политических и правовых учений”, Под ред: В. С. Нерсесянца, Москва: Юридическая литературы, 1983. стр. 105-106.

БИЧВЭРИЙГ УТГАЧИЛСАН: ЭТҮГЭН ИХ СУРГУУЛИЙН БАГШ, УЛС ТӨР СУДЛААЧ, УДИРДЛАГЫН АКАДЕМИЙН ДОКТОРАНТ НЯМААГИЙН ОТГОНБАЯР

АНГЛИЙН ТӨРИЙН ЗАХИРГААНЫ НЭРТ ОНОЛЧ ХРИСТОФЭР КРОФФЭР ХҮҮД (CHRISTOPHER CROPPER HOOD)

Христофэр Кроффэр Хүүд  (1947 онд төрсөн) болбоос Оксфордын Их Сургуулийн харьяа Олл Соулс Коллежийнтөрийн удирдлагын тэргүүлэх профессорнэгэн болно. 2004-2010 онуудад Эдийн Засаг, Нийгмийн Судалгааны Зөвлөлийн Төрийн алба: Гүйцэтгэл, хэрэгжилт, чанар судалгааны хөтөлбөрийн захирлаар ажилласан. Тэрээр Захиргааны хязгаарлалтууд (The Limits of Administration , 1976 он), Засгийн газрын бүтцүүд (The Tools of Government, 1983 он), Төрийн урлаг (The Art of the State , 1998 болон 2000 он) зэрэг бүтээлүүд туурвижээ. Хүүд 2008-2010 онуудад Английн Хөдөлмөрийн Намд биоэтикийн асуудлаар судалгааны ажил  хийсэн.^[1]

АНУ-ын Үндэсний Төрийн Захиргааны Хүрээлэнд уригдан очиж, зочин судлаач, 2010-2014 онуудад Эдийн Засаг, Нийгмийн Судалгааны Зөвлөлд зочин профессороор тус тус ажилласан.

Христофэр Кроффэр Хүүд гүйцэтгэх эрх мэдэл, улсын салбарын удирдлагын шинэчлэлт, зохицуулалт, ялангуяа, улсын салбарын шинэ удирдлага үзэл баримтлалаар олон тооны өгүүлэл бичиж, нийтлүүлсэн^[2]. “Бүх цаг үед нийцтэй төрийн удирдлага байх уу?”(A Public Management for all Seasons?) нэрт өгүүлэл нь шинжлэх ухааны хүрээнд ихээхэн алдаршиж, дэлхийн тэргүүлэх шинжлэх ухааны сэтгүүлүүдэд 500 гаруй удаа давтан хэвлэгдсэн гэх тоо байдаг.

2011 оноос Хүүд төрийн албанд шилжин ажиллах болжээ.^[3]

Гадаад холбоос

·                       Судлаачийн цахим хуудас

·                       Гүйцэтгэх эрх мэдлийг дахин шинэтгэхүй

·                       Засаглалын чиглэлээрх судалгаанууд

Ишлэл, зүйлт

1.         Биоэтикийн Асуудлаарх Зөвлөлийн албан ёсны цахим хуудас

2.         Христофэр Хүүд; Гай Питэрс (2004). "Улсын салбарын шинэ удирдлагын насжилт: Насжилтийн прадокс уу?". Төрийн захиргаа судалгаа, онолын сэтгүүл 14 (3): 267–282. doi:10.1093/jopart/muh019.

3.         Лондон сэтгүүл: (Хавсралт) №. 59808. х. 7. 2011оны зургаадугаар сарын 11 нд ишлэв.

МОНГОЛЧИЛГО ХИЙСЭН: ЭТҮГЭН ИХ СУРГУУЛИЙН БАГШ, УЛС ТӨР СУДЛААЧ, УДИРДЛАГЫН АКАДЕМИЙН ДОКТОРАНТ НЯМААГИЙН ОТГОНБАЯР 

otgonbayarnyamaa@rocketmail.com, nyamaew@gmail.com, otgonbayarnyamaev@gmail.com,  goodnyamaev@gmail.com

オトゴンバヤラ・ニヤマう（in English: OtgonbayarNyamaa, 日本製：オトゴンバヤラ・ニヤマう, по Русский: Отгонбаяр Нямаев, Монголоор: Нямаагийн Отгонбаяр,1982年6月13日- ）は、モソゴルの政治学者。いまがろ、ハンガイ大学の先生です。オトゴンバヤラは、1999年から2003年まで、モソゴル国立大学を終えるました。

ДАНИЙН НАМ СУДЛАЛЫН НЭРТЭЙ ЭРДЭМТЭН, УЛС ТӨР СУДЛААЧ ИНГРИД ВАН БИЭЗЕН(INGRID VAN BIEZEN)

Ингрид ван Биэзен
Мэндэлсэн	1969 он
Харьяалал	Дани улс
Альма-матэр	Лэйдэн Их Сургууль
Ажлын байдал Утас Цахим хаяг	Лэйдэн Их Сургуулийнхарьцуулсан улс төр судлалынпрофессор  +31 71 527 3779 i.c.van.biezen@fsw.leidenuniv.nl

Ингрид ван Биэзен (1969 онд төрсөн) болбоос Лэйдэн Их Сургуулийн^[1]харьцуулсан улс төр судлалынпрофессорбөгөөдActa Politicaсэтгүүлийн улс төрийн шинжлэх ухааны салбарын шүүдэглэгч, эх зохиогч судлаач болно.

Түүний судалгааны ажлын хүрээнд Европ тивийн улс төрийн бодлого, улс төрийн нам, намын тогтолцоо судлал, ардчиллах үйл явц,посткоммунист орнуудын улс төрийн бодлогын асуудал багтдаг^[1].

Агуулга

·            1 Боловсрол

·            2 Ажил хөдөлмөрийн байдал

·            3 Бүтээлийн дээжис

o        3.1 Ном, зохиолууд

o        3.2 Эрдэм шинжилгээний өгүүллүүд

·            4 Ишлэл

·            5 Гадаад холбоос

Боловсрол

Ингрид ван Биэзен 1993 онд Лэйдэн Их Сургуульдулс төрийн шинжлэх ухаанаар магистрын зэрэг, 2001 онд мөн сургуульд улс төрийн шинжлэх ухаанаар PhD докторын зэрэг горилсон^[1].

Ажил хөдөлмөрийн байдал

2000-2009 оны хооронд Бирминхэйм Их СургуулийнУлс Төрийн Шинжлэх Ухаан, Олон Улсын Харилцаа Судлалын Тэнхимд багшилж байсан^[1].

Ингрид ван Биэзен Йель Их Сургууль, Калифорнийн Их Сургууль, Жон Хопкинсийн Их Сургууль, Европын Их Сургууль, Будапешт дах Төв Европын Их Сургууль, Лиссабоны Их Сургуулийн Нийгмийн Судалгааны Хүрээлэн, Мадрид дах Ахисан Түвшний Нийгмийн Судалгааны Хүрээлэн зэрэг газруудад зочин судлаач-багшаар уригдан ажиллаж байсан.

Одоо тэрээр ардчилал, улс төрийн намуудын тухай харьцуулсан улс төр судлалын томоохон төслийн ажил удирдан хэрэгжүүлж байна.^[2]Уг төслийг Европын Судалгааны Зөвлөлөөс санхүүжүүлдэг болно^[3].

Бүтээлийн дээжис

Ном зохиолууд

·         vanBiezen, Ingrid (2003). Financing political parties and election campaigns : Guidelines. Strasbourg: Council of Europe Pub. ISBN 9789287153562.(Улс төрийн намууд ба сонгуулийн кампанит ажлын санхүүжилт: Ерөнхий удирдамжууд)

·         vanBiezen, Ingrid (2003). Political parties in new democracies party organization in Southern and East-Central Europe. Basingstoke New York: Palgrave Macmillan.ISBN 9781403903075. (Зүүн болон төв Европын орнууд дах намын зохион байгуулалт, шинэ тулгар ардчиллууд дах улс төрийн намууд)

Эрдэм шинжилгээний өгүүллүүд

·         vanBiezen, Ingrid (1998). "Building party organisations and the relevance of past models: The communist and socialist parties in Spain and Portugal". West European Politics (Taylor and Francis) 21 (2): 32–62. doi:10.1080/01402389808425244x.

·         vanBiezen, Ingrid (2003). "The place of parties in contemporary democracies". West European Politics (Taylor and Francis) 26 (3): 171184.doi:10.1080/01402380312331280648.

·         van Biezen, Ingrid; Molenaar, Fransje (2012). "The Europeanisation of party politics? Competing regulatory paradigms at the supranational level". West European Politics(Taylor and Francis) 35 (3): 632–656. doi:10.1080/01402382.2012.665744.

·         vanBiezen, Ingrid; Mair, Peter; Poguntke, Thomas (January 2012). "Going, going, ... gone? The decline of party membership in contemporary Europe". European Journal of Political Research (Wiley) 51 (1): 24–56. doi:10.1111/j.1475-6765.2011.01995.x.

·         van Biezen, Ingrid; Borz, Gabriela (November 2012). "Models of party democracy: patterns of party regulation in post-war European constitutions". European Political Science Review (Cambridge Journals) 4 (3): 327–359. doi:10.1017/S1755773911000294.

·         vanBiezen, Ingrid; Helen, Wallace (July 2013). "Old and new oppositions in contemporary Europe". Government and Opposition, special issue to Commemorate the Centenary of the Birth of GhiţăIonescu (Cambridge Journals) 48 (3): 289–313. doi:10.1017/gov.2013.11.

Ишлэл

1.        ^b c d "Цадиг намтар – Ингрид ван Биэзен" (PDF). Лэйдэн Их Сургууль. 2015 оны нэгдүгээр сарын 8 нд ишлэв.
2.        "Өнөөгийн Европ дах намуудын хууль: Дайны дараах Европын улс төрийн намуудын эрх зүйн зохицуулалт". Лэйдэн Их Сургууль. 2015 оны нэгдүгээр сарын 8 нд ишлэв.
3.        "Намын ардчиллын дахин шинэтгэхүй". Европын Судалгааны Зөвлөл. 2015 оны нэгдүгээр сарын 8 нд ишлэв.
Гадаад холбоос
1.       Лэйдэн Их Сургуулийн цахим хуудас дах мэдээлэл
2.       Номын сан дах Ингрид ван Биэзений бүтээлүүд (WorldCat католог)

МОНГОЛЧИЛГО ХИЙСЭН: ЭТҮГЭН ИХ СУРГУУЛИЙН БАГШ, УЛС ТӨР СУДЛААЧ, УДИРДЛАГЫН АКАДЕМИЙН ДОКТОРАНТ Нямаагийн ОТГОНБАЯР

otgonbayarnyamaa@rocketmail.com, nyamaew@gmail.com, otgonbayarnyamaev@gmail.com,  goodnyamaev@gmail.com

オトゴンバヤラ・ニヤマう（in English: OtgonbayarNyamaa, 日本製：オトゴンバヤラ・ニヤマう, по Русский: Отгонбаяр Нямаев,Монголоор: Нямаагийн Отгонбаяр,1982年6月13日- ）は、モソゴルの政治学者。いまがろ、ハンガイ大学の先生です。オトゴンバヤラは、1999年から2003年まで、モソゴル国立大学を終えるました。